صافی کف پا
پا مجموعهای از 27 استخوان است که با آرایش منظم آنها قوسهای طولی-داخلی، قوس عرضی و قوس طولی-خارجی تشکیل میشود. هرگونه بهم خوردن این ساختار سبب اختلال در عملکرد طبیعی پا حین راه رفتن خواهد شد. صافی کف پا (Flat foot) به معنای کاهش قوس طولی کف پا (Foot arch) میباشد و یکی از شایعترین مشکلات مربوط به پا است که از هر 10 نفر، 3 نفر به این عارضه مبتلا هستند و گاهی بدون آنکه از این مشکل خبر داشته باشند سالها با آن زندگی میکنند.
جهت تشخیص وضعیت قوس پا حتماً باید فرد بر روی هر دو پا بایستد و در حالت تحمل وزن، قوس طولی-داخلی بررسی شود.
صافی کف پا به دو دسته تقسیم میشود:
1- صافی کف پای انعطاف پذیر (flexible flatfoot):
اگر قوس کف پای فردی هنگام ایستادن روی کف پا (تحمل وزن) (Weight-bearing) تشکیل نشود، اما هنگامی که پای خود را از زمین بلند میکند (بدون تحمل وزن) (Non-weight-bearing) ایجاد شود، اصطلاحاً مبتلا به کف پای انعطاف پذیر میباشد. همچنین قوس پای این افراد هنگام ایستادن بر روی پنجه پا تشکیل میشود.
2- صافی کف پای ریجید (Rigid):
اگر قوس کف پای فردی، هم در حالت ایستاده (تحمل وزن) و هم در حالتی که پای خود را از زمین بلند میکند (بدون تحمل وزن) و هم در حالتی که روی پنجه پا میایستد تشکیل نشود، مبتلا به کف پای ریجید میباشد. در این مورد پیشنهاد میشود جهت قالب گیری و دریافت کفی مناسب به کلینیک تخصصی ارتوز و پروتز مراجعه شود.

از آنجاییکه صافی کف پا بر روی نحوه قرارگیری سایر مفاصل بدن اثر میگذارد، میتواند منجر به بروز درد در مچ پا، زانو، لگن و کمر شود و به مرور زمان، فرد مستعد آرتروز مفاصل خواهد بود. از طرفی به علت فقدان قوس طبیعی پا در این افراد انتقال وزن به درستی انجام نگرفته و فرد مبتلا هنگام راه رفتن دچار درد عضلات پا و خستگی زودرس خواهد شد.
استفاده از کفیهای پر کننده قوس در جلوگیری از عوارض ذکر شده بخصوص در موارد صافی کف پای انعطاف پذیر موثر هستند. این کفیها با جبران قوس کف پا در توضیع وزن و حفظ راستای طبیعی پا نقش داشته و از اعمال نیروهای مضر ممانعت مینمایند.
شرکت طب و صنعت بدین منظور انواع کفی طبی مناسب جهت درمان این عارضه را تولید نموده که شامل کفیهای بدون پنجه جهت استفاده در کفشهای ظریف و کفیهای تمام طول یا پنجه دار جهت استفاده در کفشهایی با قالب مناسب مانند کفشهای ورزشی یا کفشهای طبی میباشد.
این کفیها شامل:
1- کفی طبی از جنس پلی یورتان با روکش جیر مصنوعی (کد 20300) (Polyurethane foot arch support): که بسیار سبک، انعطاف پذیر و دارای استحکام مناسب است و برای سایزهای 30 تا 45 موجود میباشد. این کفی برای افرادی توصیه میشود که فقط کف پای صاف دارند و زاویه زانوی آنها طبیعی است.
2- کفی طبی مدیال وِج با قوس طولی (20600) (Medial wedge insole with foot arch support): این نوع کفی علاوه بر داشتن قوس طولی، دارای ضخامت بیشتری در ناحیه داخلی بوده و سبب جلوگیری از انحراف مچ به داخل خواهد شد. این نوع کفی در صافی کف پای شدید نیز تجویز میشود. همچنین این کفی جهت استفاده افرادی توصیه میشود که دارای زانوی ضربدری (Genu valgum) میباشند.
3- کفی طبی لَتِرال وِج با قوس طولی (20700) (Lateral wedge insole with foot arch support): این نوع کفی علاوه بر قوس داخلی، در قسمت بیرونی نیز دارای ارتفاع بیشتری بوده و در مواردی استفاده میشود که فرد مبتلا به کف پای صاف، دارای زانوهای پرانتزی (genu varum) هم باشد.
استفاده از این کفی طبی برای کسانی که قوس کف پای آنها طبیعی است، اما دارای زانوی پرانتزی هستند توصیه میشود.
از انواع دیگر کفی طبی که جهت جلوگیری از عوارض کف پای صاف میباشد میتوان از کفی طبی پنجه دار P.V.C با روکش پارچه سه بعدی (کد 23100) (P.V.C foot arch support with spacer fabric) برای جلوگیری از تعرق و یا کفی طبی پنجه دار P.V.C با روکش فوم (کد 20100) (P.V.C foot arch support) نام برد.
همچنین کفی طبی بدون پنجه (P.V.C (20200) (Short length P.V.C foot arch support برای استفاده در کفشهای ظریف نیز از دیگر محصولات این مجموعه میباشد.
در مواردی که قوس کف پا بیش از حدِ طبیعی باشد (Pes cavus)، بیشترین وزن بدن در قسمت پاشنه (Heel) و سینه پا (metatarsal bones) توزیع شده و موجب التهاب و درد در این نواحی میشود. استفاده از کفی طبی پیش ساخته که قوس کف پا را پر مینماید با ایجاد تماس بیشتر با پا میتواند در توزیع بهتر وزن موثر بوده و علائم درد را در این افراد کاهش دهد.